ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ/ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଚଳିତ ବର୍ଷର ସମ୍ମାନଜନକ ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର ତାଲିକା କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଦେଶର କଳା, ସଂସ୍କୃତି, ସାହିତ୍ୟ ଓ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅତୁଳନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ୪ ଜଣ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ‘ପଦ୍ମଶ୍ରୀ’ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯିବ। ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ପୂର୍ବ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିବା ଏହି ‘ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର-୨୦୨୬’ ପାଇଁ ମନୋନୀତ ବିଜେତାମାନଙ୍କୁ ଆସନ୍ତା ମାର୍ଚ୍ଚ କିମ୍ବା ଅପ୍ରେଲ ମାସରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନରେ ଆୟୋଜିତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭବ୍ୟ ସମାରୋହରେ ମହାମହିମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସମ୍ମାନିତ କରିବେ।
ଓଡ଼ିଶାରୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପାଇବାକୁ ଥିବା ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ କଳାକାର ସୀମାଞ୍ଚଳ ପାତ୍ର, ସାନ୍ତାଳି ଭାଷାବିତ୍ ତଥା ଶିକ୍ଷା ସଂସ୍କାରକ ଚରଣ ହେମ୍ବ୍ରମ୍, ବିଶିଷ୍ଟ ବୁଣାକାର ଶରତ କୁମାର ପାତ୍ର ଏବଂ ଜନଜାତି ସାହିତ୍ୟିକ ତଥା ଗବେଷକ ମହେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମିଶ୍ର।
ଓଡ଼ିଶାର ଗର୍ବ: ଚାରି ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ବିଜେତା
ସୀମାଞ୍ଚଳ ପାତ୍ର (କଳା) – ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକର ଅନନ୍ୟ ସାଧକ:
ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ଲୋକକଳା ଜଗତରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶିଳ୍ପୀ ସୀମାଞ୍ଚଳ ପାତ୍ର ଏକ ପରିଚିତ ନାମ। ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ଅତି ପ୍ରାଚୀନ ତଥା ମନୋରମ ଲୋକମଞ୍ଚ ପରମ୍ପରା ‘ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ’କୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିବା ଦିଗରେ ତାଙ୍କର ତ୍ୟାଗ ଓ ନିଷ୍ଠା ଅତୁଳନୀୟ। ଜଣେ ନିରଳସ କର୍ମୀ ଭାବେ ସେ ଦୀର୍ଘ ୮୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଏହି କଳାକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିବା ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ସମୟରେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଭାବରେ ଗ୍ରାମୀଣ ଲୋକକଳା ଗୁଡ଼ିକ ବିଲୁପ୍ତ ହେବାକୁ ବସିଛି, ସେହି ସମୟରେ ଶ୍ରୀ ପାତ୍ର ଜଣେ ସଂରକ୍ଷକ ସାଜି ଏହି ବିରଳ ପରମ୍ପରାକୁ ନୂଆ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ସାଇତି ରଖିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର କଳା ପ୍ରତି ଥିବା ନିଷ୍ଠା ଓ ଭଲପାଇବା ଏତେ ଗଭୀର ଯେ, ସେ ନିଜ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ସଞ୍ଚିତ ଅର୍ଥର ସିଂହଭାଗ ଏହି ‘ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାଟକ’ର ଉନ୍ନତି ଓ ପ୍ରସାର ପାଇଁ ବିନିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି।
ଚରଣ ହେମ୍ବ୍ରମ୍ (ସାହିତ୍ୟ ଓ ଶିକ୍ଷା) – ଜନଜାତି ଶିକ୍ଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରହରୀ:
ସାନ୍ତାଳି ସାହିତ୍ୟ ଓ ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚରଣ ହେମ୍ବ୍ରମ୍ଙ୍କ ଅବଦାନ ଏକ ଗୌରବମୟ ଅଧ୍ୟାୟ। ସେ କେବଳ ଜଣେ ଲେଖକ ନୁହନ୍ତି, ବରଂ ଜନଜାତି ସମାଜରେ ଶିକ୍ଷା ଓ ସଂସ୍କାରର ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପ୍ରତୀକ। ସେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ୧୫୦୦ରୁ ଅଧିକ ‘ଇତୁନ୍ ଅସ୍ରା’ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ହଜାର ହଜାର ଆଦିବାସୀ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷିତ ଓ ସଶକ୍ତ କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଶିକ୍ଷାର ମାଧ୍ୟମ ସାଜିନାହିଁ, ବରଂ ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରା, ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଞ୍ଚ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛି। ଶ୍ରୀ ହେମ୍ବ୍ରମ୍ ନିଜର ଲେଖନୀ ଜରିଆରେ ଆଦିବାସୀ ଐତିହ୍ୟକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିବା ସହ ଜନଜାତି ସମାଜର ମୌଳିକ ପରିଚୟକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ କରିଆସୁଛନ୍ତି।
ଶରତ କୁମାର ପାତ୍ର (କଳା/ବୟନ ଶିଳ୍ପ) – ବୟନ ଶିଳ୍ପରେ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପ୍ଳବର ସୂତ୍ରଧର:
ଓଡ଼ିଶାର ଗୌରବମୟ ହସ୍ତତନ୍ତ କଳାକୁ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ଏକ ନୂତନ ପରିଚୟ ଦେବା ଦିଗରେ ବିଶିଷ୍ଟ ବୁଣାକାର ଶରତ କୁମାର ପାତ୍ରଙ୍କ ଅବଦାନ ଅତୁଳନୀୟ। ସେ ପାରମ୍ପରିକ ‘ଇକ୍କତ’ ବୟନ ଶୈଳୀରେ ନୂତନତା ଆଣିବା ସହ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ପ୍ରକାର ବିପ୍ଳବ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀ ପାତ୍ରଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଫଳତା ହେଉଛି ୫୦ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରାକୃତିକ ରଙ୍ଗର ଉଦ୍ଭାବନ, ଯାହା ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ହେବା ସହ ହସ୍ତତନ୍ତ ଶିଳ୍ପକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଗ ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ରାସାୟନିକ ରଙ୍ଗର ପ୍ରଭାବକୁ ଦୂର କରି ସେ ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରାକୃତିକ କପଡ଼ା ରଙ୍ଗ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିବା ସହ ଶତାଧିକ ଅବହେଳିତ ବୁଣାକାରଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ କରିଛନ୍ତି।
ମହେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମିଶ୍ର (ସାହିତ୍ୟ ଓ ଶିକ୍ଷା) – ଆଦିବାସୀ ସାହିତ୍ୟର ଅନନ୍ୟ ଗବେଷକ:
ବିଶିଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ତଥା ଲୋକସଂସ୍କୃତି ଗବେଷକ ଡକ୍ଟର ମହେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମିଶ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ଆଦିବାସୀ ଭାଷା ଓ ଜନଜାତି ସଂସ୍କୃତିର ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଅନନ୍ୟ ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ୨୫ରୁ ଅଧିକ ପୁସ୍ତକ ଓ ଶତାଧିକ ଗବେଷଣା ସନ୍ଦର୍ଭ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କର ସାମାଜିକ ଜୀବନ ଓ ମୌଳିକ ଭାଷାକୁ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିବାରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଧ୍ୟମ ସାଜିଛି। ସେ ଜନଜାତି ଭାଷାର ସୁରକ୍ଷା ଓ ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର କରିବା ସହ ଏହାକୁ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ସମ୍ମାନଜନକ ସ୍ଥାନ ଦେବା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ସାଧନା କରିଆସୁଛନ୍ତି।
ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ୨୦୨୬ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସମଗ୍ର ଦେଶରୁ ମୋଟ ୧୩୧ ଜଣଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୫ ଜଣଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ, ୧୩ ଜଣଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ଏବଂ ୧୧୩ ଜଣଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯିବ। ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୧୯ ଜଣ ମହିଳା ଓ ୬ ଜଣ ବିଦେଶୀ/ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟ ରହିଥିବା ବେଳେ ୧୬ ଜଣଙ୍କୁ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ଏହି ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।